Wat zijn dosha’s? Volgens de Ayurveda zijn er in de wereld vijf elementen: ruimte, water, aarde, vuur en lucht. Deze elementen zijn vervolgens opgesplitst in drie basiskrachten.4 Deze krachten komen ook in ons eigen lichaam voor en worden dosha’s genoemd.3 Elke dosha heeft eigen persoonlijkheidskenmerken, waardoor het lichaam anders functioneert per type.2,3
De 3 dosha-types zijn: het Vata-type, het Pitta-type en het Kapha-type. Dit zijn de kenmerken per dosha-type:2,4,6-8
Het Vata-type wordt gedomineerd door de elementen ruimte en lucht. Mensen waarbij dit type overheersend is, hebben vaak een slanke lichaamsbouw en een droge huid en haar. Ze zijn erg energiek, waardoor ze altijd actief in de weer zijn en dus houden van beweging. Ook zijn ze vaak creatief, maar kunnen niet goed tegen de kou, waardoor ze last krijgen van stijve gewrichten bij koud weer.
Dit type kan uit balans raken door koud weer, stress en overprikkeling. Wanneer Vata uit balans raakt, kan er onrust en vermoeidheid ontstaan zoals angst, piekeren en slecht slapen. Daarom is het belangrijk om deze dosha in balans te houden. Probeer je stressniveau laag te houden door een kalmerende activiteit te doen, zoals yoga of meditatie. Ook het creëren van een dagelijkse routine en het behouden van een warme lichaamstemperatuur door het vermijden van kouder weer is aanbevolen. Hierbij kan het drinken van warme dranken helpen om deze dosha weer in balans te brengen.
Het Pitta-type wordt gedomineerd door de elementen water en vuur. Mensen waarbij dit type overheersend is, hebben vaak een atletische lichaamsbouw en worden geassocieerd met een vurige en emotionele persoonlijkheid. Het belangrijkste zintuig van dit type is het zicht, wat ze erg scherp maakt. Ook zijn ze zelfstandig en goed onder stress. Het zou als geen verrassing moeten komen dat ze vaak uitstekende leiders zijn. Wel kunnen hun emoties overslaan in jaloezie.
Dit type kan uit balans raken door veel overwerken en oververhitting. Wanneer Pitta uit balans raakt, kan er ongeduldigheid en woede ontstaan. Daarom is het belangrijk om deze dosha in balans te houden. Zorg voor een gezonde balans tussen werk en privé en bewaak je energieniveau. Daarnaast is het verstandig om overmatige hitte te vermijden, zowel door warm weer als door pittige voeding.
Het Kapha-type wordt gedomineerd door de elementen water en aarde. Mensen waarbij dit type overheersend is, hebben vaak een stevige lichaamsbouw en worden vaak snel ziek bij koud weer. Ze zijn kalm en rustig, waardoor ze makkelijk met stress om kunnen gaan en erg structureel te werk gaan. Bovendien zijn ze consistent in hun daden, waardoor ze een goede ondersteuning vormen voor anderen.
Dit type kan uit balans raken door koud weer en door zich mentaal vast te houden aan gebeurtenissen. Wanneer Kapha uit balans raakt, kan er depressie en een zekere sloomheid ontstaan. Daarom is het belangrijk om deze dosha in balans te houden. Probeer een bewust dieet te volgen en regelmatig te sporten. Het behouden van een warme lichaamstemperatuur door het vermijden van koud weer is aanbevolen. Hierbij kan een sauna of het nemen van warm eten en drinken helpen om deze dosha weer in balans te brengen.
Als je erachter komt welk dosha-type dominant is bij jou, kun je gemakkelijk je levensstijl aanpassen aan de behoeften van het dosha-type. Het kan ook voorkomen dat je jezelf herkent in meerdere dosha-types.